De repatriëring van gestrande reizigers belooft een hele odyssee te worden, met een prijskaartje erbovenop

Over hoeveel Belgen gaat het?

In de regio bevinden zich ongeveer 26.000 Belgische staatsburgers, onder wie 2.500 toeristen. Onze regering roept landgenoten op om, als dat kan, op eigen houtje een commerciële vlucht naar huis te nemen. Om duizenden mensen met militaire vliegtuigen over te vliegen, daarvoor beschikt ons land naar eigen zeggen niet over voldoende capaciteit.

Maar omdat het luchtruim boven Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten door de Iraanse raketdreiging gesloten blijft, kan de regering niet anders dan de Belgische toeristen daar repatriëren. Het gaat om 1.600 reizigers in Dubai en Abu Dhabi, en nog eens een honderdtal in Qatar. Wie wil terugkeren, moet zich vooraf registreren bij Buitenlandse Zaken. Woensdagavond stond de teller op 804 ingeschreven passagiers: 745 in de Verenigde Arabische Emiraten en 59 in Qatar.

“De verwachting is dat 1.500 tot 2.000 Belgen vanuit het Midden-Oosten geëvacueerd zullen worden”, zei luitenant-kolonel Christophe Comhair woensdag in de Kamercommissie Defensie.

Hoe zal de operatie verlopen?

Belgen die vastzitten in de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar zullen als eersten worden gerepatrieerd. Omdat rechtstreekse vluchten naar Brussel geen optie zijn, verloopt een deel van de evacuatie per bus. De Belgische toeristen in Qatar reizen vanuit de hoofdstad Doha richting Riyad in Saudi-Arabië. Van daaruit kunnen ze met een commerciële vlucht huiswaarts keren. De Belgen die vastzitten in de Emiraten, reizen met de bus naar Muscat in Oman. Daar stappen ze over op een militaire vlucht naar Hurghada in Egypte, waar ze zelf een vlucht naar Brussel moeten regelen.

Voor de vluchten tussen Oman en Egypte steekt het Belgische leger een handje toe. Defensie voorziet drie militaire transportvliegtuigen om te charteren: een Airbus A330 MRTT-vliegtuig met een capaciteit van 250 zitplaatsen en twee kleinere A400M-vliegtuigen met 100 zitplaatsen. Defensie zal 65 à 70 militairen in de regio ontplooien om alles in goede banen te leiden.

Wanneer starten de evacuaties?

Als de veiligheidssituatie het toelaat, vertrekken de eerste bussen met Belgen donderdagavond om 23 uur lokale tijd vanuit Doha. Vrijdagavond rond hetzelfde tijdstip zou de evacuatie vanuit Dubai en Abu Dhabi van start gaan.

Buitenlandse Zaken is nog druk in de weer om alle passagierslijsten samen te stellen, maar de bussen zelf zijn ondertussen geregeld. Dat liep moeilijk, omdat veel landen tegelijk hun mensen proberen terug te halen en daarvoor dezelfde lokale busmaatschappijen nodig hebben. Bovendien gaat het telkens om een hele trip: van Dubai naar Muscat ben je al gauw vijf uur onderweg. Van Doha naar Riyad is dat zeven uur.

Wat gaat dat kosten?

Dat reizigers in de getroffen regio zullen moeten betalen voor hun repatriëring, was al bekend. Maar hoeveel precies, blijft onduidelijk. Zelfs voor de reizigers die zich woensdag hebben geregistreerd. Woensdag circuleerden er bedragen van 100 euro voor enkel het busticketje, maar Buitenlandse Zaken wil daarover nog niets bevestigen. Normaal gezien krijgen reizigers donderdagochtend te horen hoeveel ze moeten betalen.

Toch leidt de prijs nu al tot frustratie bij de gestrande Belgen: hun vakantie viel al in het water, en nu krijgen ze er nog een extra factuur bij. Bij Buitenlandse Zaken benadrukken ze dat repatriëring geen recht is en dat passagiers altijd een “redelijke prijs” moeten betalen. “Dat was tijdens de coronacrisis niet anders”, klinkt het. De passagiers zullen het bedrag ook niet onmiddellijk moeten betalen.

Zijn er al Belgen terug?

Een vijftal Belgen is woensdagochtend om 8 uur met een Nederlandse KLM-vlucht vanuit Oman geland op Schiphol. Een dertigtal andere Belgen kon woensdagavond terugkeren met hulp van Luxemburg.